على ربانى گلپايگانى
274
درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در آغاز اين حديث از مرگ قريب الوقوع خود خبر داده است و فرموده است : « يوشك أن يأتيني رسول ربي فأجيب » ، روشن است كه هرگاه يك رهبر و فرمانروا از مرگ خود سخن به ميان آورد ، آنگاه مردم را به پيروى از فرد يا افرادى سفارش مىكند ، رهبرى سياسى جامعه مراد او خواهد بود . گذشته از اين ، بنا به نقل مسلم ، « 1 » از موارد صدور اين حديث از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله غدير خم بوده است ، چنانكه در بعضى از نقلهاى آن جمله ، « من كنت مولاه فعليّ مولاه » آمده است ، و اين جمله را پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در غدير خم فرموده است ، بنابراين در غدير خم ، دو مطلب بيان شده است ، يكى امامت على عليه السّلام به صورت خاص ، و ديگرى امات ائمهى اهل بيت عليهم السّلام به طور عام . اكنون اگر اين فرض را بپذيريم كه مقصود از حديث ثقلين ، رهبرى و مرجعيت علمى اهل بيت عليهم السّلام است ، بايد در همهى مسايل به رأى و نظر آنان عمل كرد ، پس در مورد امامت و رهبرى نيز رأى آنان ملاك خواهد بود ، و آنان خلافتهاى اموى و عباسى را مشروع نمىدانستند ، و برحقانيت خود تأكيد مىورزيدند . « 2 »
--> ( 1 ) . صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 1873 ، باب فضائل على بن ابى طالب عليه السّلام حديث 2408 ، ط دار احياء التراث العربى ، بيروت . ( 2 ) . دلائل الصدق : 12 / 477 .